ΟΙ ΠΕΡΙΠΕΤΙΕΣ ΜΙΑΣ ΚΟΚΚΙΝΟΣΚΟΥΦΙΤΣΑΣ

ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΙ (και της ΓΓΑ) : Μια «μεταμοντέρνα» εκδοχή του παλιού…

 του Α.Μ.

Μια θεωρητική προσέγγιση.*

α. Ο οργανισμός κάθε Υπουργείου δεν είναι ένα τυπικό ή ουδέτερο «οργανόγραμμα» που απλά διαρθρώνει Διευθύνσεις, Τμήματα και Προσωπικό προκειμένου αυτά να καταστούν «λειτουργικότερα», «αποτελεσματικότερα» και «ορθολογικά».

    Η εξωτερική (οργανωτική, διοικητική) θεώρηση των οργανισμών ως «ορθολογικά οργανωμένων γραφειοκρατικών μηχανισμών» αποτελεί μια εκδοχή της φιλελεύθερης-βεμπεριανής άποψης, που στη σημερινή της εκδοχή μπολιάζεται με τις νεοσυντηρητικές απόψεις της «διογκωμένης κυβέρνησης» («μεγάλο και σπάταλο κράτος»), της δημόσιας διοίκησης που υποθάλπει τη διαφθορά και από όργανο εξυπηρέτησης των συλλογικών συμφερόντων έχει μετατραπεί σε ένα  δυσλειτουργικό μηχανισμό ικανοποίησης ιδιοτελών σκοπών.

    Πίσω από αυτές τις προσεγγίσεις αποκρύπτεται ότι κάθε οργανισμός αποτελεί ένα εργαλείο εξυπηρέτησης των συμφερόντων της κυρίαρχης κοινωνικής τάξης. Κάθε οργανισμός συνδέεται και αποκρυσταλλώνει ιδεολογικές, πολιτικές, οικονομικές αντιλήψεις και προσανατολισμούς.

β. Κάθε Νόμος (και άρα και οι Οργανισμοί) αποτυπώνουν συγκεκριμένους συσχετισμούς δυνάμεων. Επομένως κάθε νομοθετική ρύθμιση πρέπει να εξετάζεται στη συγκυρία που λαμβάνει χώρα. Η σημερινή συγκυρία είναι καταφανώς αρνητική για τις δυνάμεις της εργασίας. Διανύοντας τον 3^ο χρόνο στο μνημόνιο που συνομολόγησε, υπέγραψε και υλοποιεί η ελληνική αστική τάξη με το ΔΝΤ και την Ε.Ε., ζούμε μία συνολική και εξαιρετικής έντασης επίθεση στα δικαιώματα και τις κατακτήσεις μας. Ουσιαστικά ζούμε τη συνολική – ολοκληρωτική απόσυρση της αστικής τάξης από το μεταπολεμικό-μετεμφυλιακό συμβιβασμό του «κοινωνικού κράτους», από κάθε εκδοχή «κοινωνικού συμβολαίου».

γ. Σήμερα, η συγκυβέρνηση του ΔΝΤ και της Ε.Ε. έχει ξεκάθαρους και διακηρυγμένους στόχους:

·         Τη μείωση του δημόσιου τομέα (καταργήσεις υπηρεσιών, συγχωνεύσεις κ.λπ.). Η μείωση αυτή έχει ως διακηρυγμένο στόχο τη μείωση των μονάδων (Διευθύνσεις, Τμήματα) Προφανώς πίσω από τις καταργήσεις Διευθύνσεων και Τμημάτων υπάρχουν εργαζόμενοι.

·         Την εκχώρηση των πλέον επικερδών δραστηριοτήτων, των «φιλέτων» του δημοσίου τομέα, στους ιδιώτες (απόσπαση αρμοδιοτήτων και λειτουργιών και απόδοσή τους στο κεφάλαιο). Ήδη προδιαγράφονται  ότι οι «υποστηρικτικές λειτουργίες» οδεύουν ολοταχώς προς τους ιδιώτες: καθαριότητα, φύλαξη, γραμματειακή υποστήριξη, μισθοδοσία κ.λπ.

·         Τις απολύσεις προσωπικού (μόνιμων και αορίστου χρόνου) είτε μέσα από καταργήσεις υπηρεσιών, είτε μέσα από την υπέρβαση της συνταγματικά κατοχυρωμένης προστασίας της εργασίας που παρείχε η μονιμότητα στο δημόσιο (βλ. «εφεδρεία»-«προσυνταξιοδοτικό»), είτε μετά από δήθεν αδιάβλητες και αντικειμενικές διαδικασίες αξιολόγησης. Στο σημείο αυτό πρέπει να εκτιμηθεί ότι η κατάργηση των οργανικών θέσεων και η θεσμοθέτηση του «κρατικού υπαλλήλου» συμβάλλει αποφασιστικά στη ρευστοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών και εντείνει την ανασφάλεια (και την πειθάρχηση) των εργαζομένων που πλέον μπορούν εύκολα να μετακινηθούν ανάλογα με τις «ανάγκες της Υπηρεσίας», ακόμη και στην «πινέζα» του χάρτη.

Με βάση τα παραπάνω δεν πρέπει να υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία για το τι σηματοδοτεί σήμερα η αλλαγή στους οργανισμούς των Υπουργείων και των ΝΠΔΔ: συρρίκνωση του Δημοσίου και απολύσεις εργαζομένων. Άλλωστε αποτελεί διακηρυγμένο στόχο της συγκυβέρνησης και της «Τρόϊκας» για απολύσεις προσωπικού.

(*από επεξεργασία της ΑΥΤΟΝΟΜΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΥΠΠΟ)

Οργανισμός και ΓΓΑ

Εξετάζοντας την πορεία διαμόρφωσης του νέου οργανισμού της ΓΓΑ, το παραγόμενο αποτέλεσμα, τη στάση της πολιτικής ηγεσίας, τη στάση του συνδικαλισμού στο χώρο και τις αντιδράσεις των εργαζομένων, βλέπουμε να καταγράφεται  μια εκπληκτική ομοιότητα με όλους τους χώρους του Δημοσίου.

Έτσι φαίνεται ότι για την όλη διαδικασία υπήρξε συγκεκριμένος και απόλυτα σαφής κεντρικός σχεδιασμός, ακριβώς ίδιος για όλους τους χώρους του Δημοσίου. Και βέβαια, δεν αναφερόμαστε στον αναγκαίο κεντρικό σχεδιασμό, που λογικά θα απαιτείτο, για μια συνολική θεώρηση μιας «αναμόρφωσης» της Δημόσιας Διοίκησης. Μιλάμε για μια «περίεργη»  σύμπτωση επιχειρηματολογίας - τακτικής - προπαγάνδισης κλπ,  που διαπερνούσε όλες μα όλες τις δημόσιες υπηρεσίες. Συμπτώσεις που χαρακτηρίζονταν από  παντελή έλλειψη επιστημοσύνης, αλλά και επικέντρωσης στον ιδιαίτερο ρόλο κάθε Υπηρεσίας. Αποδεικνύεται έτσι ότι κυρίαρχος στόχος της όλης προσπάθειας δεν ήταν η βελτίωση της λειτουργίας, ο εκσυγχρονισμός, η αποτελεσματικότητα κλπ. Οι πολυδιαφημισμένοι σύμβουλοι (σουηδοί, άγγλοι, γάλλοι κλπ) δεν φαίνεται –αν κρίνουμε από το αποτέλεσμα- να προσέφεραν ή να διαμόρφωσαν επιστημονικό έργο ουσίας. Πιθανά όμως να προσέφεραν (και μάλλον το κατάφεραν) αποτελεσματικές συμβουλές σχεδιασμού τακτικής και προπαγάνδας, που να έκαναν το όλο εγχείρημα πιο «ευκολοπέραστο» και με τις λιγότερες δυνατές αντιστάσεις.  Εδώ, αν μη τι άλλο, για μια ακόμα φορά αποδεικνύεται πως οι επικυρίαρχοι είναι πιο μελετημένοι από τους καταπιεζόμενους. Με δυο λόγια: Το βιβλίο «το δόγμα του ΣΟΚ» της Ναόμι Κλάϊν δεν γνωρίζει κανείς πόσοι εργαζόμενοι το διάβασαν, το σίγουρο είναι πως οι κυβερνώντες το «παίζουν στα πέντε δάχτυλα».

Έχουμε πλέον μπόλικο υλικό για να κάνουμε μια αναδρομή του τι έγινε, πως έγινε και γιατί «δεν άνοιξε μύτη» σε όλη τη διαδικασία διάλυσης του Δημοσίου. Και αυτό απαιτείται, όχι ως προσφορά στην ιστορία (προς Θεού), αλλά ως ένα αποκρυστάλλωμα γνώσεις…προς γνώσιν! Και ίσως –ποιος ξέρει- σαν προσφορά σε κάποιους «τραυματισμένα αισιόδοξους» που πιστεύουν ότι «ακόμα υπάρχει καιρός…»

Έχουμε αρκετό χρόνο πίσω μας, για να δούμε τι έφταιξε και όλοι (υπηρεσιακοί παράγοντες, συνδικαλιστικό κίνημα-εργαζόμενοι) φανήκαμε στην όλη εξέλιξη «παράγωγοι» και όχι «παραγωγικοί»…

Γιατί υποταχθήκαμε (και σωστά) στην υποχρέωση  (από τον κώδικα) εκτέλεσης των εντολών, ενώ αγνοήσαμε το δικαίωμα, αλλά και την υποχρέωση (πάλι από τον κώδικα) να προβάλλουμε (εγγράφως γιατί τα γραπτά μένουν) την κριτική μας θεώρηση, τις προτάσεις μας ακόμα κι αν δεν μας τις ζητάνε…

Γιατί ως εργαζόμενοι ανεχθήκαμε, και συνηθίσαμε, από τον Οκτώβρη του 2009 μέχρι σήμερα, να ζούμε μέσα στο φόβο και να τον έχουμε συνηθίσει μάλιστα…

Γιατί το συνδικαλιστικό κίνημα παρακολουθούσε αμήχανο (αν δεν συντασσόταν) τις εξελίξεις…

Σε όλα αυτά τα γεγονότα και τις πρακτικές δεν είναι επιτρεπτό να στεκόμαστε απέναντι, με «τεντωμένο δάχτυλο», αντίθετα οφείλουμε να δώσουμε τις ερμηνείες μας, τις εξηγήσεις μας, τις αναλύσεις μας προκειμένου –αν το θέλουμε- κάτι να περισώσουμε ή να δημιουργήσουμε.

Μνημόνια και Οργανισμός

Η επιχείρηση «Δημόσια Διοίκηση» φέρει στη σφραγίδα της έναρξης της την ημερομηνία  Οκτώβρης του 2009.

Όπως όλοι οι καταστροφικοί στόχοι πατάνε σε τρεις πυλώνες: τον μεγαλοιδεατισμό-το ψέμα- τον αυταρχισμό.

Ξαφνικά οι κυβερνώντες «ανακαλύπτουν» τα δεινά της Δημόσιας Διοίκησης (που δημιούργησαν για να στηρίξουν και το πελατειακό τους κράτος).

Παραδόξως το ΠΑΣΟΚ (και η ΝΔ) χρησιμοποιούν τη γλώσσα της Αριστεράς για να καταγγείλουν. Δεν διστάζουν, όπου απαιτείται να αυτοκαταγγέλλονται ακόμα…Κάτι που δεν τους εξυπηρετεί κομματικά, αλλά όμως τους επιβάλλεται από τους ίδιους τους δανειστές, οι οποίοι είναι αμείλικτοι προκειμένου να πετύχουν το στόχο τους. Κι ας θυσιάσουν και ένα και δύο και τρεις (σήμερα είμαστε στον τρίτο) πολιτικούς  τους φίλους.

Το μνημόνιο δεν είναι πρόγραμμα οικονομικής σωτηρίας και διάσωσης. Είναι επιχείρηση καταστροφής μιας χώρας – πειραματόζωου, προκειμένου να βρουν λύσεις-στα όρθια- «ξεπεράσματος» της κρίσης τους. Ενός «ξεπεράσματος» που –και αν συμβεί- θα έχει γίνει στις πλάτες των φτωχών λαϊκών στρωμάτων και όχι βέβαια των ισχυρών. Η Ελλάδα είναι ιδανική χώρα, μιας και έχει υποταγμένες ηγεσίες, ελεγχόμενες συνδικαλιστικές αριστοκρατίες, αναξιοποίητα ή και αξιοποιήσιμα περιουσιακά στοιχεία και γεωπολιτική θέση ζηλευτή από αρχαιοτάτων…

Έτσι λοιπόν παράλληλα με το μνημόνιο, και μέσα σ΄ αυτό, εξελίσσονται και μέτρα κατά του Δημοσίου.

Το Δημόσιο «κατέχει», άρα θα πρέπει να «πουλήσει».

Το Δημόσιο «ελέγχει» κοινωνικούς τομείς, άρα θα πρέπει να υποβαθμιστεί.

Το Δημόσιο το έχουν καταντήσει «αμαρτωλό», άρα αποτελεί προνομιακό χώρο για παραγωγή εύπεπτης προπαγάνδας. Παράλληλα απασχολεί και εργαζόμενους, που η μείωσή τους –μ΄  ένα σμπάρο δυο τρυγόνια- υπηρετεί τα δημόσια οικονομικά.

Μέσον για την επίτευξη του πιο πάνω σκοπού αποτελούν (και) οι οργανισμοί, αλλά και άλλα αλληλοσυμπληρούμενα νομοθετήματα (εκποιήσεις, εκχωρήσεις, πειθαρχικό, κλπ).

Όχημα για να περάσουν οι απολύσεις προσωπικού και η υποβάθμιση του κοινωνικού κράτους είναι οι Οργανισμοί.

Τόσο απλά…Ναι τόσο…

Ας θυμηθούμε…

Η ιστορία «ξεκινάει» το 2009. Ο τέως πρωθυπουργός παραδίδει τα κλειδιά, αν δεν την ανοίγει ο ίδιος, της κερκόπορτας…

Όπως όλες τις μεγάλες καταστροφές, έτσι και σ΄ αυτήν, που ετοιμάζουν, δίνουν περισπούδαστα και βαρύγδουπα ονόματα (ανάτρεξε στην ιστορία: σχέδιο Περικλής, Προμηθέας, λουλούδι της ερήμου κλπ). Και επίσης σημαντική δόση ενός «μεγαλοιδεατισμού» (θα γίνουμε Δανία…)

Ο λαός και οι εργαζόμενοι προκειμένου να αδρανοποιηθούν θα πρέπει να αυτό-ενοχοποιηθούν.

Προκειμένου να ξεπουλήσουμε το ασφαλιστικό, ανακαλύπτουμε ξανά τα «ευγενή ταμεία» και τους μαϊμού τυφλούς…

Προκειμένου να καταλύσουμε την παιδεία ανακαλύπτουμε δάσκαλους –βιαστές…

Για την υγεία γιατρούς «φακελάκηδες»…

Για το Δημόσιο, υπεράριθμο προσωπικό, ρουσφέτια και υπέρογκες αμοιβές.

Σε κάθε χώρο και η αντίστοιχη-ανάλογη εξειδίκευση…

Στη ΓΓΑ η δημόσια διαπόμπευση για τις περιβόητες επιτροπές, η ανυπαρξία υπηρεσιακού αντικειμένου, οι «κοπάνες» των υπαλλήλων, τα άνευ αντικειμένου τμήματα και γραφεία…

Κάθε λίγο και ένας νέος επικεφαλής στο υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης (λειτουργούμε υπό νέα Διεύθυνση) και η πολιτική ίδια…Πολυδιαφημιζόμενοι τεχνοκράτες καταστρώνουν σχέδια, συντάσσουν μελέτες, ομάδες «ειδικών» καλούνται από το εξωτερικό, ενώ ένας νέος υπερκυβερνητικός πυρήνας τοποθετείται μέσα στην κυβέρνηση με την επωνυμία TASK FORCE προκειμένου να αναλύσουν, να συλλέξουν στοιχεία, να σχεδιάσουν, να προτείνουν, να υλοποιήσουν, να ελέγξουν…

Ο ένας από τους δύο στόχους της όλης επιχείρησης, δηλαδή οι απολύσεις, αποσιωπούνται αν δεν διαψεύδονται.

Παραμύθια για μικρά παιδιά και όμως αποτελεσματικά.

Το εξειδικευμένο προσωπικό (υπηρεσιακή ιεραρχία) στην ουσία αφοπλίζεται πλήρως. Καταδικάζεται σε υλοποίηση εντολών για συλλογή στοιχείων. Παρακάμπτεται, θα λέγαμε ευτελίζεται. Οι Διευθύνσεις Διοικητικού μετατρέπονται σε διεκπεραιωτικά παραρτήματα του Υπουργείου ΔΜ και αναλαμβάνουν τον άχαρο ρόλο να ενημερώνουν που και που, ή να υλοποιήσουν ανεφάρμοστες εγκυκλίους που στη συνέχεια ανακαλούνται…Λίγο λείπει το όλο σκηνικό να θυμίζει «το κλουβί με τις τρελές». Έμπειρα στελέχη κάθονται ως «μαθητούδια» να ακούν ξένους ή ντόπιους ειδικούς, να τους δίνουν στην ουσία εντολές… Μια εκ του ασφαλούς «καθηγεσία» από «ειδικούς» που ζήτημα είναι αν έχουν συντάξει μια απλή διοικητική πράξη…

Τα πάρα πάνω λίγα (γιατί θα μπορούσε κάποιος να πει πολλά) με δυο λόγια δικαιολογούν μια πρώτη συνόψιση: πλήρης παράκαμψη του στελεχικού δυναμικού των υπηρεσιών στην όλη διαδικασία σύνταξης των νέων οργανισμών.

Αν είναι δυνατόν!

Αν είναι συμβατόν! Η έλλειψη της επιστήμης στο  σχεδιασμό – οργάνωση, και η  πλήρης απουσία της εμπειρίας.

Παράκαμψη αν όχι πλήρης, τουλάχιστον σχεδόν πλήρης. Τα λίγα διοικητικά στελέχη που ευκαιριακά καλούνται να «συμμετάσχουν» στην ουσία δεν συμμετέχουν ως φορείς γνώσης και εμπειρίας αλλά ως άτομα που καλούνται απλώς να υλοποιήσουν, να σχεδιάσουν, να «προτείνουν» μέσα στα ασφυκτικά πλαίσια μιας αριθμητικής  (και μόνο) κατεύθυνσης: Τόσο % περικοπές. Με δυο λόγια και πάλι: Οριζόντια περικοπή, χωρίς μελέτη, με την επιστήμη της διοικητικής οργάνωσης στον κάλαθο των αχρήστων.

Μοναδική ευχέρεια για «αλλαγές»,  η αναπροσαρμογή προς τα πάνω του ποσοστιαίου αριθμού περικοπής των οργανικών μονάδων. Το αρχικό 30% του Δ.Ρέππα, σύντομα γίνεται 40, 60 ή και 70%.

Η όλη διαδικασία συμπληρώνεται με παράλληλη πλήρη απουσία διαλόγου με τους εργαζομένους, οι οποίοι επί χρόνια (ναι επί χρόνια) (παρα)πληροφορούνται από διαρροές. Διαρροές οι οποίες αποδεικνύεται ότι πάντα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, ισχύουν,  και παρ΄  όλα αυτά διαψεύδονται διαρκώς από τις κατά υπουργεία πολιτικές ηγεσίες.

Ο στόχος προφανής και διπλός:

Από τη μια να είναι οι υπουργοί (ως πολιτικά στελέχη) στο απυρόβλητο της οργής των εργαζομένων και του πολιτικού κόστους, και από την άλλη μέσα από τις διαρκείς διαψεύσεις να αποκρυβεί το αυτονόητο: Ότι δηλαδή οι οργανισμοί σε αδρές γραμμές έχουν αποφασιστεί εδώ και μήνες…

Μέσα σε αυτή την «εξυπνάδα» ενυπάρχει και μια παρεπίμπτουσα σκοπιμότητα: Η αγανάκτηση για τις διοικητικές «ομελέτες» να στραφεί στον άξονα Τρόϊκα-Μανιτάκης-υπεύθυνος Υπουργείου (ή διοικητική ιεραρχία). Έτσι  να «προστατευτεί» το πολιτικό προσωπικό ως περιβεβλημένο το «ανεύθυνον» του ανωτάτου άρχοντα…

Είναι η εποχή, που κρατάει μήνες βέβαια, όπου οι υπουργοί δηλώνουν «προσωρινή άγνοια», δηλώνουν ότι «τίποτα ακόμα δεν είναι έτοιμο», πως «όλα είναι φήμες» και  υπόσχονται «μάχες εκ του συστάδην» στην περίπτωση που θιγούν υπηρεσίες και προσωπικό…(Τζαβάρας, Ιωαννίδης, Κυριαζής).

Είναι η φάση του «πετάγματος της μπάλας στην εξέδρα».

Οι περιπέτειες μιας κοκκινοσκουφίτσας (της ΓΓΑ)

Είπαμε προηγουμένως ότι το εγχείρημα «διοικητική μεταρρύθμιση» έχει ημερομηνία γέννησης την ίδια με του μνημονίου. Θα έλεγε κανείς ότι η μνημονιακή πολιτική αποτελεί τον αμνιακό σάκο  της επέλασης κατά των δημοσίων υπηρεσιών. Στα πλαίσια βέβαια του προαναφερόμενου μεγαλο-ιδεατισμού ακόμα και το αρμόδιο Υπουργείο μετονομάζεται και παίρνει το όνομα του τάχα στόχου: «Διοικητικής Μεταρρύθμισης». Σε αυτό το σημείο (αλλά ας μην ξεστρατίζουμε) αξίζει να θυμηθούμε ότι στα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα είδος μόδας-στόχου η μετονομασία των Υπουργείων. Το τέως υπουργείο εργασίας μετονομάζεται σε απασχόλησης (βλ. Σημίτης και απασχολήσιμοι), το βιομηχανίας σε ανάπτυξης.  Επικίνδυνες λέξεις,  όπως πρόνοια, εργασία, γεωργία κλπ εξαφανίζονται. Σε άλλες περιπτώσεις εξαφανίζονται ολόκληρα υπουργεία (πολιτισμός κλπ).

Στο προκείμενο και πάλι.  Προκειμένου να διαλύσεις ή να υποβαθμίσεις ή να από-δημοσιοποιήσεις ένα τομέα (πχ αθλητισμός) πρέπει παράλληλα να κάνεις πολλά…Να διαλύσεις, να διασπάσεις, να συγχωνεύσεις, να προπαγανδίσεις, να αρνηθείς τον στόχο, να τον σερβίρεις σε πολλές δόσεις…

Η υπο-χρηματοδότηση είναι ένα σκαλοπάτι, η εκποίηση ένα άλλο, το ανακάτεμα υπηρεσιών άλλο, η διάλυση τομέων στο όνομα της επιτελικότητας ένα τρίτο … και πάει λέγοντας…

Το Σεπτέμβρη του 2010 ο Γ. Παπανδρέου ολοκληρώνει τη διάσπαση των αρμοδιοτήτων της ΓΓΑ  στα τρία. Μεταφέρει δυο τομείς του Αθλητισμού (Διευθύνσεις) στο Υγείας. Επιχείρημα; «Νους υγιής εν σώματι υγιεί». Παράλληλος στόχος; Η τιμαριοποίηση της ΓΓΑ, η προικοδότηση υπουργών, η δημιουργία νέων υφυπουργών και ειδικών γραμματέων. Τον Ιούνιο του 2012 ο Α. Σαμαράς επιστρέφει στη ΓΓΑ τις «χρεωστούμενες» Διευθύνσεις επαυξημένες σε τρεις. Τον Ιούνιο του 2013 τις συγχωνεύει σε μία (βλέπε νέο οργανισμό). Το «μελαγχολικό» της όλης διαδικασίας είναι πως εξακολουθούν να συνδέουν τον αθλητισμό με τη διατροφή…Την εποχή που παιδιά λιποθυμούν από την πείνα, την εποχή των εκατοντάδων χιλιάδων οικογενειών που διαβιούν  κάτω από τα όρια φτώχειας, που…που…

Βρισκόμαστε στην εποχή της υπο-χρηματοδότησης των αθλητικών δράσεων…Την εποχή που ο Π. Μπιτσαξής απειλεί με παραίτηση για τα λιγοστά κονδύλια, την εποχή που ο Γ. Ιωαννίδης επιστρέφει ένα μεσημέρι στη ΓΓΑ κερνώντας γλυκά για χρήματα που απέσπασε…

Η υπο-χρηματοδότηση, είτε ως  αποτέλεσμα «περιορισμένων δημόσιων οικονομικών», είτε ως έκφραση συνειδητών πολιτικών επιλογών αναδιανομής κονδυλιών (υποβάθμιση κοινωνικών τομέων-παιδεία-υγεία- αθλητισμός κλπ) είναι λογικό να επιφέρει μείωση του «κύκλου εργασιών». Αυτό, δευτερογενώς αξιοποιείται, είτε ως  προπαγανδιστικός μηχανισμός συκοφάντησης (δεν δουλεύετε…), είτε ως επιχείρημα για την συρρίκνωση των υπηρεσιακών μονάδων (αφού δεν υπάρχει δουλειά…)

Όπως όμως και να χρησιμοποιείται, καταδεικνύεται με ενάργεια το παράδοξο, το δήθεν, το αντι-επιστημονικό της σύνταξης των νέων οργανισμών. Δεν ξεκινά, δηλαδή, ο σχεδιασμός με προκαθορισμένο  στόχο «τι αθλητισμό θέλουμε», αλλά με τον κανόνα «μειώστε τόσο τις οργανικές μονάδες, και προπαγανδίστε το αποτέλεσμα με βάση τα αποτελέσματα των πολιτικών που ασκήσαμε»…

Άλλο παράδειγμα για τα «καθ΄ ημάς». Βασικό μέλημα της όποιας μελέτης για το σχεδιασμό ενός οργανογράμματος είναι και  ο καθορισμός του βαθμού  «επιτελικότητας»  μιας Υπηρεσίας και σε ποιους τομείς ισχύει αυτή. Με βάση αυτό το πρωταρχικό σκεπτικό, οργανώνεται το «πως, που και μέχρι που» εκτείνεται η δράση μιας Υπηρεσίας. Και όμως, άλλα στοιχεία προεξάρχουν στο σχεδιασμό του οργανογράμματος της ΓΓΑ. Να μην επαναλαμβανόμαστε, στο νου των συνταξάντων δεν ήταν ο αθλητισμός και η Δημόσια Υπηρεσία του, αλλά η προκαθορισμένη εντολή για «τόσες» οργανικές  μονάδες. «Πάρτε 20 τμήματα, άντε κάντε τα 22 και κάνετε ό, τι θέλετε…»

Άλλο: Μια από τις ουσιαστικές υποστηρικτικές λειτουργίες της ΓΓΑ ήταν και η κατασκευή τεχνικών αθλητικών έργων. Λειτουργία που (θα έπρεπε να ) περιλαμβάνει τον προγραμματισμό, μελέτη, επίβλεψη των έργων, αλλά και συντήρηση αυτών. Τα αθλητικά έργα αποτέλεσαν πάντα τη διαχρονική «βιτρίνα» της ΓΓΑ (αργότερα τη βιτρίνα αποτέλεσαν τα ολυμπιακά μετάλλια). Από το ΄68 που (ξανα)ιδρύεται η Γενική Γραμματεία Αθλητισμού τα αθλητικά έργα αποτελούν βασικό τομέα αθλητικής ανάπτυξης, αλλά και αποτελεσματικό προπαγανδιστικό κυβερνητικό κλοιό. Είτε με τα έργα της πολυδάπανης ολυμπιάδας, είτε παλιότερα  με το slogan του Ασλανίδη «κάθε πόλη και στάδιο, κάθε χωριό και γυμναστήριο». Η κατασκευή των αθλητικών έργων στην περιφέρεια, έστω απρογραμμάτιστη και συχνά αλυσιτελής, δημιουργεί  και συντηρεί νέα οικονομικά τζάκια ή πολιτικούς. (Από τη μια τα έργα και από την άλλη οι χρηματοδοτήσεις σωματείων). Η φαινομενικά «δευτεροκλασσάτη» θέση υφυπουργού αθλητισμού ή Γενικού Γραμματέα καθίσταται περίοπτη και «πολύφερνη». Οι ενδο-γραμματειακές διαμάχες για τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ υφυπουργού και Γραμματέα είναι πλέον από συνήθεις. Το «μαγαζί είναι γωνία» και «προμηθευτής της βασιλικής αυλής» ο ΟΠΑΠ. Ο ΟΠΑΠ, που  πάντα αποτέλεσε το βασικό χρηματοδότη του Αθλητισμού και παράλληλα ένα από τους κρίκους της συντήρησης της πολιτικής τάξης πραγμάτων. Οικονομικές οικογένειες διασώθηκαν(!!!), «χατζηλίκια» διαμοιράστηκαν, επιχορηγήσεις κλπ…Ακόμα και μέσα από το πελατειακό πλέγμα των «επιτροπών» διαμορφώθηκαν και συντηρήθηκαν -μέχρι ενός σημείου- πολιτικοί και συνδικαλιστικοί  συσχετισμοί εντός ΓΓΑ και όχι μόνον.

Σήμερα η ΓΓΑ απασχολεί ένα ολιγάριθμο και (σε σημαντικό βαθμό) γερασμένο τεχνικό-επιστημονικό προσωπικό, αφού υπάλληλοι και εμπειρία συνταξιοδοτήθηκαν. Η Υπηρεσία δεν φρόντισε με τις προσλήψεις και τις «επαναφορές» προσωπικού να συντηρηθεί η σχέση τεχνικών και διοικητικών υπαλλήλων. Παράλληλα η δημοσιονομική "στενότητα» περιορίζει τις ανεγέρσεις νέων αθλητικών έργων. Η δε συχνά «κοστοβόρα» συντήρηση των έργων επιχειρείται να αποτελέσει το μπαλάκι μιας ιδιόμορφης «αντισφαίρισης» μεταξύ κεντρικής διοίκησης  και (δυσπραγούσας οικονομικά) τοπικής αυτοδιοίκησης. Υπάρχοντα έργα, αν δεν σαπίζουν, θα σαπίσουν…Η πολιτεία «ξαναθυμάται» την αποκέντρωση της δεκαετίας του ’80 (μεταφορά αρμοδιοτήτων, αλλά όχι πόρων) και έτσι αθλητικές εγκαταστάσεις «περνάνε» στην αυτοδιοικητική δικαιοδοσία. Δηλαδή  προικοδότηση άνευ προίκας. Με εξαίρεση αθλητικά έργα πνοής και μεγέθους τα οποία καλούνται να συμβάλλουν, με την πώλησή τους σε ιδιώτες στο  ιδιωτικό κεφάλαιο.

Τα προηγούμενα όμως, πως συνυπολογίζονται στο σχεδιασμό του οργανογράμματος της ΓΓΑ; 

Πολύ απλά αξιοποιούνται τα προβλήματα για να εξηγηθεί ο στόχος της συρρίκνωσης. Το λίγο προσωπικό, ο περιορισμένος  προγραμματικός ορίζοντας νέων έργων δεν αποτελούν σκεπτικό για επανασύσταση μιας ανθηρής αθλητικο-τεχνικής υποδομής, αλλά αντίθετα ως επιχείρημα για την προαποφασισμένη συρρίκνωση.

Στη βιασύνη επάνω, ο βασικός τομέας των προδιαγραφών κατασκευής έργων, παραλείπεται. Δεν υπάρχει, ενώ οι εντολές είναι σαφείς…’Εξι (6) τεχνικά τμήματα! Κάνετε ό, τι διορθώσεις θέλετε…μην πειράξετε όμως το «6»!!!

Παρόμοιες οργανωτικές «τσαπατσουλιές» εμφανίζονται και σε άλλους τομείς. Της συντήρησης, του υποβαθμισμένου (αλλά και ιδιαίτερα σημαντικού) μαζικού αθλητισμού, που η «κονδυλιοπενία» τον καταδικάζει σε ασφυξία. Οι 3 τομείς αθλητισμού, μαζική άθληση-προβολή-ανάπτυξη και μαζί και η διατροφή συρρικνώνονται σε μια διεύθυνση.

Όμως, ας μη ξεστρατίζουμε: Αυτά συμβαίνουν,  όταν ο στόχος είναι το «6» ή το «20» και όχι η ουσιαστική μελέτη και σχεδίαση με προκαθορισμένους αθλητικούς-διοικητικούς στόχους. Και πίσω από την οριζόντια περικοπή «κλείνει ματάκι» η υποβάθμιση του αθλητισμού και οι ενδεχόμενες απολύσεις προσωπικού.

Πάνω από δυο χρόνια «μελέτες»

Η επιχείρηση «οργανισμός» ξεκινά επί εποχής Π. Μπιτσαξή. Οι οδηγίες Ρέππα είναι σαφείς: Δουλειά με το κομμάτι…Με βάση ποσοστιαίους στόχους. Τότε οι συρρικνώσεις βρίσκονται στην περιοχή του 30%. Αργότερα πήγαν στο 50%, στο 60% κλπ. Ο στόχος των απολύσεων αποκρύπτεται, δεν πολύ-προβάλλεται. Άλλωστε, ήδη η ελληνική κοινωνία πρόσφατα είχε πληρώσει το σχετικό φόρο. Απολύσεις ορισμένου χρόνου (60 στη ΓΓΑ), συμβάσεων έργου, stage κλπ.

Στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού ξεκινούν τα «πρωτόλεια» του νέου οργανισμού. Φαίνεται αρχικά μια σχετική συμμετοχή διοικητικών στελεχών, που κατά τη γνώμη μας είναι μια συμμετοχή εντός εισαγωγικών. Γιατί; Απλούστατα διότι οι γνώμες και οι προτάσεις πρέπει να περιορίζονται. Το πλάνο δίνεται άνωθεν. Πχ: Φτιάχτε μου μια Διεύθυνση (αντί δύο) τεχνικών υπηρεσιών κλπ.

Με τα πολλά, λίγο πριν από τις εκλογές του Μαίου 2012, και αφού η σχετική διαδικασία έχει εξαφανιστεί, ο Π. Μπιτσαξής εμφανίζει εναλλακτικά τρεις προτάσεις !!!

Παραμονές των εκλογών εντάσσεται σε ένα πολυνομοσχέδιο η μία εκ των τριών εναλλακτικών προτάσεων. Μια πρόταση σχετικά large για τα δεδομένα, που ενώ «πειράζει» τον υπάρχοντα οργανισμό της ΓΓΑ, ουσιαστικά «σέβεται» αρκετά από τη σημερινή της  δομή. Το νομοσχέδιο όμως το τρώει η «μαρμάγκα» των εκλογών φαινομενικά, ενώ μάλλον το «έφαγε» η απαρέσκεια των επικυρίαρχων της τρόϊκα. Φαίνεται ότι ίσως δεν περιείχε πολλές δυνατότητες για απομακρύνσεις προσωπικού.

Μετά τις εκλογές του Ιουνίου (και την ευρω-διάσωση της χώρας) ξανα-επανέρχονται στο προσκήνιο οι οργανισμοί των υπουργείων μαζί με την υποστηρικτική προπαγάνδα κυβέρνησης και δελτίων των 8.00. Η επιχειρηματολογία του ενός εκατομμυρίου δημοσίων υπαλλήλων, παρόλο που είχε καταρριφθεί από την απογραφή επανέρχεται. Συνοδευτικά ακολουθεί και η ιστορία των χιλιάδων επίορκων, που αφού δεν βγαίνει ο αριθμός περιορίζεται σε 2.000. Όταν όμως ο αριθμός δεν αγγίζει καν τους 200 και επειδή ούτε τα νούμερα για απολύσεις από συγχωνεύσεις βγαίνουν, αρχίζει η έρευνα για εξεύρεση νέων «ανθρώπινων κοιτασμάτων». Αυτή τη στιγμή παροικούμε σε αυτό τον αστερισμό.

Ήδη, σήμερα, αποκαλύπτεται πως το Υπουργείο ΔΜ «γλυκοκοιτάζει» για απολύσεις προς τη μεριά της τοπικής αυτοδιοίκησης και του υπουργείου Παιδείας.

Στο μεταξύ οι «εργασίες»  (και) για τον οργανισμό της ΓΓΑ δηλώνεται πως συνεχίζονται. Αφού τα μελετητικά «επιτελεία» παρουσιάζονται ενώπιον των αρμοδίων της Τρόϊκα (στρατηγέ ιδού ο στρατός σου),  αρχίζουν να πρωτοεμφανίζονται τα πρώτα σχέδια. Σχέδια που ενώ διαψεύδονται από τις πολιτικές ηγεσίες ισχύουν. Ισχύουν γιατί απλούστατα είναι σχεδόν ολόϊδια. Είναι απλά κουτάκια με ελάχιστες προσθαφαιρέσεις και με διοικητικά «κόλπα» προκειμένου να διασκεδάσουν ανησυχίες. Πχ ενώ η ΓΓΑ παύει να υπάρχει ως αυτοτελής δημόσια υπηρεσία, η ουσιαστική της κατάργηση επιχειρείται να εξωραϊστεί ανάλογα με την ύπαρξη ή όχι μιας θέσης Γενικού Γραμματέα.

Συγχρόνως διαδικασίες επανακαταγραφής ξεκινούν, ατομικά φύλλα-ερωτηματολόγια θεσμοθετούνται και «από-θεσμοθετούνται», έντυπα στοχοθεσίας σιωπηρά αποσύρονται αφού δεν είναι κατορθωτό να συμπληρωθούν. Με δυο λόγια, σε δουλειά να βρισκόμαστε…;

Θα άξιζε τον κόπο κάποιος στο μέλλον να ερευνήσει πως είναι δυνατόν ένας οργανισμός να ετοιμάζεται επί δύο ολόκληρα χρόνια και πάλι να εμφανίζεται η κάθε του version ίδια, ολόϊδια…

Ένας οργανισμός, χωρίς ούτε μια σελίδα αιτιολογικής έκθεσης για τη λογική του…Ένας οργανισμός που δεν έλαβε καθόλου υπόψη τις ανάγκες του αθλητισμού, τις θετικές και αρνητικές εμπειρίες από τη μέχρι σήμερα λειτουργία, τη γνώμη του προσωπικού…Ένας οργανισμός με βασικές ελλείψεις, με παντελή έλλειψη ενός στοιχειώδους επιστημονικού αποτυπώματος…

Πόσο μεγάλη διαφορά από την ουσιαστική δουλειά που έκαναν εργαζόμενοι στη ΓΓΑ ετοιμάζοντας σχέδιο οργανισμού το 2006;

Η απάντηση είναι βέβαια απλή:

Δεν έφτιαξαν οργανισμούς για την βελτιστοποίηση της λειτουργίας και την αναβάθμιση των Υπηρεσιών. Έφτιαξαν και φτιάχνουν οργανισμούς με προκαθορισμένη ομπρέλα περικοπών οργανικών μονάδων και με στόχο την υποβάθμιση υπηρεσιών και την  περικοπή προσωπικού.

Το «Σήμερα»

Λένε πως σήμερα, οι οργανισμοί είναι έτοιμοι… Έτοιμο παράλληλα είναι και ένα πλέγμα  νομοθετικών παρεμβάσεων (νσχ Μανιτάκη) με βάση Τις οποίες, και μεταξύ των άλλων, οι οργανισμοί  μπορούν να «περνάνε» με νόμους ή προεδρικά διατάγματα. Μπορούν όμως  με απλές υπουργικές αποφάσεις να μεταφέρονται αρμοδιότητες, να επανιδρύονται  οργανικές μονάδες, να…να…να… Με δυο λόγια, ακόμα και η στοιχειώδης διασφάλιση της κοινοβουλευτικής διαδικασίας παρακάμπτεται. Για μια ακόμα φορά το «συλλογικό» στραγγαλίζεται βίαια από το «ατομικό-αυταρχικό». Λεπτομέρειες θα πει κανείς (και δίκαια),  όταν βρισκόμαστε στην εποχή που τα μνημόνια δεν ψηφίζονται στο κοινοβούλιο, και οι πράξεις νομοθετικού περιεχομένου υποκαθιστούν τους νόμους.

Το σχέδιο οργανογράμματος, που φαίνεται να είτε το τελικό (ή το τελευταίο;) είναι το ίδιο (version) που φέρει ημερομηνία 28 Μαρτίου. Σε διάφορες συσκέψεις διοικητικών στελεχών (που πλέον αρχίζουν να τους καλούν για συζήτηση) ακούγονται και κάποιες μικροβελτιώσεις, που πιθανά να γίνουν τώρα, πιθανά μετά την επίσημη θεσμοθέτηση του σημερινού οργανογράμματος, με την μέθοδο των υπουργικών αποφάσεων.

Το οργανόγραμμα φαίνεται να κατεβαίνει «προς τα κάτω» για τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων των οργανικών μονάδων, και για τον καθορισμό των ειδικοτήτων του προσωπικού. Με σαφείς όμως εντολές: Κάνετε προτάσεις για αλλαγές, αλλά χωρίς να θιγεί ο αριθμός των οργανικών μονάδων. Η ίδια δηλαδή «αναποδογυρισμένη» τακτική. Πρώτα τα κουτάκια, και μετά οι αρμοδιότητες…

Επίλογος-Συμπεράσματα

Υπάρχουν πάνω από δυο χρόνια εμπειρίας γύρω από το θέμα Δημόσια Διοίκηση-Οργανισμοί.

Υπάρχει αρκετό υλικό για συμπεράσματα.

Το πώς, το γιατί, το ποιοι,  αναπτύχθηκε προηγούμενα.  Προσωπικές απόψεις είναι, οφειλόμενες να εκφραστούν. Άλλωστε, δεν είναι επιτρεπτό να σιωπάς, όταν εγκαλείς  τους κυρίαρχους του παιχνιδιού (αλλά και τους συμπορευόμενους) ότι ενεργούν με «κρυφά χαρτιά» γύρω από τις προθέσεις τους, χωρίς αναλύσεις για τα «δια ταύτα» τους, χωρίς συμπεράσματα  από την υφιστάμενη κατάσταση, χωρίς  σκέψη για το μέλλον.

Χωρίς εκφρασμένη θέση και άποψη.

Ένα ερώτημα πλανήθηκε, ευκαιριακά και κατά καιρούς και στη ΓΓΑ. «Να κάνουμε τη δική μας πρόταση». Είναι μια σωστή γενικά λογική το συνδικαλιστικό κίνημα να παρεμβαίνει με δικές του προτάσεις, και να αποδέχεται αλλά και να διεκδικεί το διάλογο.

Πρόκειται όμως περί αυτού; Ασφαλώς όχι, αφού ήταν ξεκάθαρο ότι η κυβέρνηση δεν στόχευε σε διαμόρφωση νέων οργανισμών, αλλά στην προαποφασισμένη  περικοπή οργανισμών. Ήταν σωστή τακτική το συνδικαλιστικό κίνημα να δημιουργήσει την εντύπωση ότι κάνει διάλογο, όταν η στάση της κυβέρνησης είναι: «αυτή είναι η επιλογή μου, μέσα σε αυτή μπορείτε να κάνετε προτάσεις...;»

Ας δούμε  τι εμπειρία υπάρχει στο χώρο μας. Ακόμα και όταν ο Σύλλογος πρότεινε ως γραμμή διαλόγου μια παλιότερη επεξεργασία του (η οποία ωστόσο αναφερόταν σε άλλη περίοδο, είχε άλλη  λογική, ανάλυση και πλήρη τεκμηρίωση) η πολιτική ηγεσία  ούτε καν την συζήτησε. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό, πως κατά την επίσκεψη του ΔΣ στα κοινοβουλευτικά κόμματα, η παρουσίαση της «αντιπρόταση» του Συλλόγου αντιμετωπιζόταν από τα στηρίζοντα την  συγκυβέρνηση κόμματα με το ερώτημα: πόσες οργανικές μονάδες «κόβει» η πρότασή σας;

Η αντίληψη που θέλει «να κάνουμε προτάσεις» δεν είναι ενδο-γραμματειακής έμπνευσης. Υπήρχε και υπάρχει και στην πλειοψηφία της ΑΔΕΔΥ, η οποία σε πρόσφατη ημερίδα της επιχείρησε  να «ξεφύγει» το συνδικαλιστικό κίνημα από προτάσεις αποκάλυψης και καταγγελίας της κυβερνητικής πολιτικής, και να περάσει σε προτάσεις «συνδιαμόρφωσης» πολιτικών.

Είναι η ίδια η λογική (της κυβέρνησης) που εδώ και τρία χρόνια προτρέπει να αντιμετωπίσουμε την «κρίση ως ευκαιρία».

Ευκαιρία λοιπόν το 1.500.000 άνεργοι;

Ευκαιρία το 40% της μείωσης μισθών και συντάξεων;  

Οι αυτοκτονίες, οι παιδικές λιποθυμίες κλπ…;

Επίσης αποκαλυπτικό για το τι σημαίνει σήμερα διάλογος, είναι  το τι ζητείται σήμερα, και σ΄ αυτή τη φάση από τους προϊσταμένους των οργανικών μονάδων. Το επαναλαμβάνουμε: «Κάνετε διορθώσεις, αρκεί να μη θίξετε το βασικό κορμό του οργανισμού».

Ονομάζεται αυτό προσχηματικότητα, ή όχι;

Κατά την άποψή μου η επιχειρούμενη από την κυβέρνηση πολιτική δεν μπορεί να καλείται να αλλάξει.

Πρόκειται για προδιαγεγραμμένη πολιτική, που μόνο ανατρέπεται.

Όμως το συνδικαλιστικό κίνημα θα πρέπει να μπει στη ναφθαλίνη και να αναμένει την πτώση αυτής της κυβέρνησης προκειμένου να δράσει;

Ασφαλώς και όχι!

Το συνδικαλιστικό κίνημα της ΓΓΑ δεν μπορεί από μόνο του να ανατρέψει την κυβερνητική πολιτική στο χώρο του Δημοσίου. Απαιτούνται ευρύτερες συσπειρώσεις και συμμαχίες.

Όμως το συνδικαλιστικό κίνημα του χώρου, για να είναι «κίνημα» και όχι σκέτο «συνδικαλιστικό», όφειλε…οφείλει:

• Να αποκαλύψει στους εργαζόμενους συντεταγμένα και συγκεκριμένα την στρατηγική της κυβέρνησης και των τακτικών της σε σχέση με  τους οργανισμούς.
• Να περιγράψει με σαφήνεια  το τι υπηρεσίες δημιουργούνται με τους νέους οργανισμούς.
• Να  μην λειτουργεί ως ιμάντας εφησυχασμού σχετικά με τις πιθανές απολύσεις προσωπικού,  αλλά ούτε βεβαίως να δημιουργεί μια παραλυτική  φοβία.
• Να μην αυτοπροσδιορίζεται ως «μεγεθυντήρας» των καθησυχαστικών  διαβεβαιώσεων της πολιτικής ηγεσίας, και να αναδεικνύει την αυτονόητη αλήθεια: ότι μπορεί η πολιτική ηγεσία να μην επιθυμεί απολύσεις, αλλά δεν είναι αυτή που αποφασίζει…(άλλωστε ούτε ο κ. Μανιτάκης  ίσως επιθυμεί!!!)

 ***

 Η κυβέρνηση κάτω από τη γενική κατακραυγή για απολύσεις εργαζομένων μέσω των καταργήσεων και των συγχωνεύσεων Νομικών Προσώπων ή τη μετατροπή τους από ΝΠΔΔ σε ΝΠΙΔ, με απλές υπουργικές αποφάσεις και προεδρικά διατάγματα, προχωρά σε ελιγμό για να αποκρύψει τις πραγματικές της προθέσεις.

 Παρά αυτό τον ελιγμό, η κυβέρνηση παραμένει ευλαβικά προσηλωμένη στο στόχο της για απολύσεις 40.000 εργαζομένων το 2013 και για τη διάλυση των δημοσίων υπηρεσιών μέσω της ψευτοαξιολογής του προσωπικού, των συγχωνεύσεων και των καταργήσεων φορέων και οργανικών θέσεων.

Κάθε απόκρυψη των πάρα πάνω κυβερνητικών στόχων από τους εργαζόμενους, κάθε  προσπάθεια να συγκαλυφθεί  το γεγονός πως  οι οργανισμοί  αυτούς ακριβώς τους στόχους καλούνται να υπηρετήσουν, και δεν υπάρχει στόχος δημιουργίας πραγματικών-νέων-σύγχρονων οργανισμών, θα αποβεί καταστροφική.